BIRINCI BÖLÜM
                                                  Amaç, Kapsam, Dayanak
Amaç
Madde 1- Bu Yönetmeligin amaci; can ve mal güvenligini teminen, imar planina, fen, sanat ve saglik kurallarina, standartlara uygun, kaliteli yapi yapilmasi için proje ve yapi denetimini saglamak ve yapi denetimine iliskin usul ve esaslari düzenlemektir.
Kapsam
Madde 2- Bu Yönetmelik, yapi denetim kuruluslari ve laboratuvarlarin çalisma usul ve esaslarini,bu kuruluslarda görev alacak denetçi mimar ve mühendisler ile diger görevlilerde aranacak nitelikleri, yapi denetim komisyonunun çalisma usul ve esaslarini, yapi denetimi hizmet sözlesmesi düzenlenmesi ve hizmet bedellerinin ödenmesi esaslarini, yapi denetim kuruluslari ile bu kuruluslarin denetçi mimar ve mühendislerinin sicil raporlarinin tutulmasina ve yapilara sertifika verilmesine dair usul ve esaslari kapsar.
Hukuki dayanak
Madde 3- Bu Yönetmelik 29.6.2001 tarih ve 4708 sayili Yapi Denetimi Hakkinda Kanun geregince hazirlanmistir.
IKINCI BÖLÜM
Yapi Denetim Kuruluslari ve Laboratuvarlarin
Çalisma Usul ve Esaslari
Yapi denetim kuruluslari
Madde 4- Yapi denetim kuruluslarinin ortaklari; mimar, insaat mühendisi, makine mühendisi ve elektrik mühendislerinden olusur.
Yapi denetim kuruluslarinin denetleyebilecekleri toplam yapi insaat alani 720.000 m2'yi geçemez. Bu kuruluslar, görev yapacagi il disinda, kanunun uygulandigi illerde sube açabilirler. Sube açabilmeleri için yapi denetim kuruluslarinin yapi insaat alanina bagli olarak o ilde ikamet eden yapi denetçisi insaat mühendisini ve yardimci kontrol elemanlarini istihdam etmesi zorunludur. Subede istihdam edilecek yapi denetçisi insaat mühendislerine ait Örnek-1'e uygun taahhütnamenin, denetçi belgesinin, nüfus cüzdani örneginin, ikametgah ilmuhaberinin, noter tasdikli imza beyaninin ve yardimci kontrol elemani mühendislere ait Örnek 2'ye uygun taahhütnamenin, diploma suretinin ve ikametgah ilmuhaberinin Yapi Denetim Komisyonuna verilmesi gerekmektedir.
Yapi denetim kurulusunun kurulusunda görev alan ortak veya sözlesmeli yapi denetçisi insaat mühendisine ait Örnek 1'e uygun taahhütname ile gerekirse görev yapacagi ilde oturduguna dair ikametgah ilmuhaberini vermeleri yeterlidir.
Yapi denetim kurulusunun üzerinde baska denetim isi bulunmamak, ayni alanda ve tek ruhsata bagli olmak sartiyla toplam yapi insaat alani siniri aranmaz.
Yapi denetim kuruluslarina izin belgesi verilmesi
Madde 5- Yapi denetim kuruluslari izin belgesi alabilmek için Bakanliga, görev yapacagi ili belirten dilekçe ve eki asagidaki belgelerle birlikte müracaat ederler.
Kurulusun ödenmis sermayesinin nama yazili hisselerinin tamaminin mimar ve mühendislere ait oldugunu ve yalnizca yapi denetimini faaliyet konusu olarak seçtigini gösteren ticaret sicil gazetesi,
Ticaret veya sanayi odasina kayit belgesi,
Sirket ortaklarinin noter tasdikli imza sirküleri,
Sirket ortaklarinin Örnek-3'e uygun taahhütnameleri,
Kurulusta asgari;
Bir denetçi mimarin,
Bir proje denetçisi insaat mühendisinin,
Üç yapi denetçisi insaat mühendisinin,
Iki denetçi makina mühendisinin,
Bir denetçi elektrik mühendisinin,
denetim sorumlulugu üstlenecegine dair Örnek-4'e uygun taahhütnameleri, denetçi belgeleri, noter tasdikli imza beyanlari, nüfus cüzdani örnekleri ve ikametgah ilmuhaberleri.
Bu belgelerden herhangi birinin gerçege aykiri düzenlendiginin anlasilmasi halinde düzenleyenler veya bu tür belgeleri kullananlar hakkinda suç duyurusunda bulunulur ve izin belgesi verilmisse iptal edilir.
Yapi denetim kuruluslarinin çalisma usul ve esaslari
Madde 6- Yapi denetim kuruluslari, Yapi Denetimi Hakkinda Kanunun 2 nci maddesinde belirtilen görevleri eksiksiz ve mesleki etik kurallarina uygun olarak yerine getirmekle yükümlüdür.
Yapi denetim kuruluslari, yapi denetimi izin belgesinin noter tasdikli sureti ile Bakanlikça onaylanmis yapiya iliskin bilgi formunun aslini, yapi ruhsati alinmasi asamasinda ilgili idareye vermek zorundadir.
Yapi denetim kuruluslari proje denetimi asamasinda;
Bakanlikça hazirlanan Mühendislik ve Mimarlik Proje Düzenleme Esaslari, imar plani ile diger yönetmelik, sartname ve standartlara uygunlugunu,
Proje müelliflerince hazirlanan, uygulama projelerinin ve hesaplarinin ilgili mevzuata uygunlugunu,
Bakanlikça hazirlanarak 28.6.1993 tarih ve 393 sayili Genelge ile yürürlüge konulmus olan Zemin ve Temel Etüdü Raporunun Hazirlanmasina Iliskin Esaslar'a uygun olarak bir jeoteknik raporun olup olmadigini ve temel sisteminin bu rapora uygunlugunu,
Tasiyici sistemin öncelikle Afet Bölgelerinde Yapilacak Yapilar Hakkindaki Yönetmelik ile TS 500 ve yürürlükteki standart, sartname ve esaslara göre projelendirildigini,
8.5.2000 tarih ve 24043 sayili Resmi Gazetede yayimlanan Binalarda Isi Yalitimi Yönetmeligi'ne uygunlugunu,
kontrol eder.
Yapi denetim kurulusu, varsa bu rapor ve projelerde tespit edilen eksiklik ve yetersizliklerin giderilmesini saglar. Incelenen projelerin uygun görülmesi halinde ilgili denetçi mimar ve mühendisler tarafindan imzalanir.
Yapim asamasinda;
Yapinin tasiyici sistemindeki beton, beton çelik çubuk, duvar elemanlari vb. malzeme ve imalatin, standart ve sartnamelere göre Bakanlikça izin belgesi verilen özel veya kamu kuruluslarinin laboratuvarlarinda muayene ve deneylerini yaptirarak raporlarini ilgili idareye verir.
Beton kalibi ve demir teçhizati kontrol edilerek Örnek-5'e uygun tutanak düzenlenmeden beton dökümüne izin verilmez. Beton, yapi denetim kurulusunun yardimci kontrol elemanlarinin gözetiminde dökülür. Beton numuneleri, döküm yerinde yardimci kontrol elemanlarinin nezaretinde deneyi yapacak laboratuvar teknik elemanlarinca alinir, alinan numuneler belirlenen laboratuvara, bu laboratuvar teknik elemani tarafindan götürülür. Beton dökümünü müteakip Örnek-6'ya uygun tutanak düzenlenir. Bu tutanaklari ve deney raporlarini, düzenleme tarihinden itibaren üç is günü içinde ilgili idareye verir.
Yapi denetim kurulusu, yazili ihtarina ragmen ruhsat ve eklerine aykiri is yapan isçi ve ustanin durumunu ilgili idareye bildirir.
Yapinin ruhsat eki projelerine uygun olarak kismen veya tamamen bitirildigini belirten ve denetçi mimar ve mühendisler tarafindan imzalanan raporu ilgili idareye verir.
Yapi kullanma izninin alinmasini müteakip, yapi denetimine ait diger belgeleri ilgili idareye verir.
Teknik personelin denetim yetkisi ve yapi denetim kuruluslarindaki istihdam esaslari
Madde 7- Yapi denetim kuruluslarinda görev alan;
Denetçi mimarlar; mimari projenin ve yapinin bu projelere uygun yapilip yapilmadiginin denetimini yaparlar. Denetim yetkisi sinirlari 360.000 m2 toplam insaat alanidir.
Proje denetçisi insaat mühendisleri: jeoteknik raporuyla birlikte yapi statigi ve betonarme-çelik-ahsap-yigma yapi hesabi ve projelerinin denetimi ile görevlidir. Denetim yetkisi sinirlari 360.000 m2 toplam insaat alanidir.
Denetçi makine mühendisleri; proje ve yapi denetimini yaparlar. Denetim yetkisi sinirlari 120.000 m2 dir.
Denetçi elektrik mühendisleri; proje ve yapi denetimini yaparlar. Denetim yetkisi sinirlari 120.000 m2 dir.
Yapi denetçisi insaat mühendisleri; yapi denetimini yaparlar. Denetim yetkisi sinirlari 120.000 m2 dir.
Yapi denetim kuruluslarinda görev alacak yardimci kontrol elemanlarinin denetleyebilecekleri toplam yapi insaat alanlari asagida gösterilmistir.
Insaat mühendisi 30.000 m2,
Teknik ögretmen veya tekniker 30.000 m2,
Makine mühendisi 60.000 m2,
Teknik ögretmen veya tekniker 60.000 m2,
- Elektrik mühendisi 120.000 m2,
Teknik ögretmen veya tekniker 120.000 m2,
Yapi denetim kurulusunda görev alan yardimci kontrol elemanlarinin tamaminin mühendis olmasi zorunludur. Ayrica, gerek duyulmasi halinde ilaveten yardimci kontrol elemanlari da görevlendirilebilir.
Yapi denetim kuruluslari; denetçi mimar ve mühendisler ile yardimci kontrol elemanlarinin denetleme yetkisine sahip olduklari yapi insaat alani asildigi takdirde, ilave denetçi mimar ve mühendisler ile yardimci kontrol elemanlarini görevlendirmek ve bununla ilgili belgeleri Yapi Denetim Komisyonuna vermek zorundadir.
Yapi denetçisi insaat mühendisi ve yardimci kontrol elemanlari, sadece bir il sinirlari içerisinde görev yapabilirler. Diger denetçi mimar ve mühendisler ile yardimcilari için bu sart aranmaz.
Yardimci kontrol elemanlari, kurulusun görev yaptigi ilde üstlenecegi denetim hizmeti için Örnek-2'ye uygun taahhütnameyi, diploma suretini, ikametgah ilmuhaberini yapi denetim kurulusuna vermek zorundadir.
Yapi denetim kuruluslarinin proje ve yapim isini denetleyecekleri yapilarin ruhsatlari, kurulusu temsilen denetçi mimar veya insaat mühendisleri tarafindan imzalanir.
Yapi denetim kuruluslari ile denetçi mimar veya mühendislerinden birinin yapi ile iliskisinin kesilmesi halinde, ilgili idare yapinin o andaki durumunu belirleyen bir tespit tutanagini üç is günü içinde düzenleyerek bir kopyasini Yapi Denetim Komisyonuna gönderir. Yapi denetim kurulusu, ayrilan denetçi mimar veya mühendisin yerine 30 gün içinde yeni denetçi mimar veya mühendisi görevlendirmedigi takdirde ilgili idarece yapi tatil tutanagi düzenlenir.
Yapi denetim kurulusundan ayrilmak isteyen denetçi mimar ve mühendisler, bu isteklerini noter kanaliyla Bakanliga ve yapi denetim kurulusuna bildirirler. Bu durumda, bildirimin Bakanliga teblig tarihinden itibaren üç ay içerisinde bir baska yapi denetim kurulusunda görev alamazlar.
Laboratuvarlarin çalisma usul ve esaslari
Madde 8- Yapi malzemeleri ile ilgili ham madde ve mamul madde üzerinde ilgili standart veya teknik sartnamelere göre ölçüm, muayene ve kalibrasyon yapabilen ve diger özelliklerini tespit edebilen yeterli alet, teçhizat ve personele sahip olan laboratuvarlar; Bakanlik Yapi Isleri Genel Müdürlügünden izin belgesi almak zorundadir. Izin belgesi almak için gerekli sartlar, Bakanlikça hazirlanan bu Yönetmelik eki Laboratuvar Izin Belgesi Onay Talimati (Ek-1) ile Laboratuvar Izin Belgesi Teknik Sartnamesi (Ek-2)'de belirtilmistir.
Laboratuvar kurulusu, sube açtigi takdirde bu sube için de ayrica yeterlik belgesi alinmasi sarttir.
Yapi malzemesi üreten veya imal eden kuruluslar ürettikleri veya imal ettikleri malzemeleri test etmek üzere kurduklari laboratuvarlarda yapi denetimine iliskin muayene ve deneyleri yapamazlar.
Laboratuvarlarda yapi malzemesi kalite kontrolu konusunda laboratuvar denetçi belgesine sahip en az bir insaat veya kimya mühendisi, zemin deneyleri konusunda laboratuvar denetçi belgesine sahip en az bir insaat veya jeoloji veya jeofizik mühendisi ile yardimci teknik elemanlar istihdam edilir.
Deneyi yapilacak numuneler, standartlarda yazili usullere göre laboratuvar görevlilerince alinir ve usulüne uygun teste tabi tutulur.
Laboratuvarlar, her yil en az bir defa Bakanlikça denetlenir ve Izin Belgeleri yenilenir.
Yapi denetim kuruluslarinda ve laboratuvarlarda görev alacak teknik personelin deneyim ve nitelikleri
Madde 9- Yapi denetim kuruluslarinca proje ve yapim islerinin denetimi, denetçi mimar ve mühendis tarafindan yürütülür.
Asagidaki sartlari ve belgeleri saglayan mimar ve mühendislere, Yapi Denetimi Komisyonuna basvurmalari halinde, Örnek-7'ye uygun denetçi mimar veya mühendis belgesi verilir.
Diploma veya mezuniyet belgesi asli veya noter tasdikli örnegi,
Ilgili meslek odalarina kayitli olduklarina dair belge,
Mesleginde fiilen en az 12 yil çalistigina dair ilgili kurum ve kuruluslardan alinacak belgeler,
Laboratuvarlarda görev alacak denetçi mühendisler için 12 yillik fiili meslek süresinin en az 3 yilini da laboratuvarda görev yaptigina dair kurum ve kuruluslardan alinacak belge,
Kamu çalisani olan mimar ve mühendisler, mesleki deneyime sahip olduklarini, görev yaptiklari kurumlarindan alacaklari belge ile çalistiklari mesleki ihtisas alanlarini ve çalisma süresini belirtecek sekilde belgelendirirler. Serbest veya özel kesimde çalisan mühendis ve mimarlar; mesleki deneyimlerini ve çalisma sürelerini belirten, çalistiklari özel kuruluslardan aldiklari ve çalisma alani ile ilgili kamu kurum ve kuruluslari veya kamu kurumu niteligindeki meslek kuruluslarinca onayli belge ile belgelendirirler.
Nüfus cüzdani tasdikli örnegi,
Cumhuriyet Savciligindan alinacak, yüz kizartici bir suçtan dolayi hüküm giymedigine dair adli sicil belgesi,
2 adet fotograf,
Yapi Denetim Komisyonunca verilen denetçi belgeleri 5 yil için geçerli olup, 5 yilin sonunda yenilenmeyen denetçi belgesi hükümsüz sayilir.
Denetçi belgeleri;
Mimarlar için "Proje ve Uygulama Denetçisi",
Proje inceleyen insaat mühendisleri için "Proje Denetçisi",
Makine ve Elektrik mühendisleri için "Proje ve Yapi Denetçisi",
Insaat denetimi yapacak insaat mühendisleri için "Yapi Denetçisi",
Laboratuvarda görev yapacaklar için "Laboratuvar Denetçisi",
Diger mühendislik alanlari için "Proje ve Uygulama Denetçisi",
adiyla düzenlenir.
Denetçi belgesine sahip olan mimar ve mühendisler, Bakanligin veya Bakanlikça uygun görülen kurum ve kuruluslarin açacaklari hizmet içi egitim programlarina katilmak zorundadirlar. Yapi Denetim Komisyonunca uygun görülen ve geçerli bulunan belgelenmis hastalik, tabii afet vb. sebepler olmadan iki defa kursa katilmayanlarin denetçi belgeleri iptal edilir, sicillerine islenmek üzere yapi denetim kurulusuna bildirilir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Yapi Denetim Komisyonunun Çalisma
Usul ve Esaslari
Yapi denetim komisyonu
Madde 10- Yapi Denetim Komisyonu; Bakanlikça görevlendirilecek, konu ile ilgili en az genel müdür yardimcisi seviyesinde bir baskan ile en az sube müdürü seviyesinde dört üyeden olusur.
Asil üyelerin bulunmamasi halinde, yedek üyeler görev yaparlar.
Yapi denetim komisyonunun çalisma usul ve esaslari
Madde 11- Yapi Denetim Komisyonu, baskanin yazili veya sözlü çagrisi üzerine üye tam sayisinin salt çogunlugu ile toplanir. Komisyon kararlari çogunlukla alinir. Çekimser oy kullanilamaz. Oylarin esit olmasi durumunda komisyon baskaninin bulundugu taraf çogunlugu teskil eder.
Yapi Denetim Komisyonu; yapi denetim kuruluslarinin faaliyetlerini denetlemek, mimar ve mühendislere denetçi belgesi vermek, yapi denetim kuruluslarina izin belgesi düzenlemek, denetçi mimar ve mühendislerin sicillerini tutmak ve yapi denetimi süresince taraflar arasinda dogacak uyusmazliklari inceleyerek görüs bildirmekle görevlidir.
Kanunun uygulanmasina iliskin dogabilecek uyusmazliklar, öncelikle yapinin bulundugu yerin il bayindirlik ve iskân müdürlüklerince incelenerek sonuçlandirilir. Itiraz halinde konu il bayindirlik ve iskân müdürlüklerince Yapi Denetim Komisyonuna bildirilir. Yapi Denetim Komisyonu itiraz konusunu, taahhütname ve sözlesme öncelikli olmak üzere ilgili mevzuat hükümlerini dikkate alarak inceler ve sonuçlandirir.
Komisyon, gerektiginde uyusmazlik konularini, sikayetleri ve yapi denetim kuruluslarinin faaliyetlerini mahallinde incelemek üzere elemanlar ve heyetler görevlendirir.
Yapi denetim kuruluslarinin denetçi mimar ve mühendisleri ile yardimci kontrol elemanlarina, kamu veya özel sektör kuruluslari ile birlikte belirleyecegi sartlara göre meslek içi egitim ve faaliyet programlari düzenler.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Yapi Denetimi Hizmet Sözlesmeleri ve
Hizmet Bedellerinin Ödenmesi Esaslari
Yapi denetimi hizmet sözlesmesi
Madde 12- 4708 Yapi Denetimi Hakkinda Kanun kapsamina giren yapilarin sahipleri, yapi ruhsati almadan önce bir yapi denetim kurulusu ile Örnek-8'de belirtilen asgari sartlari ihtiva eden bir hizmet sözlesmesi yapmak zorundadir.
Yapi denetimi hizmet sözlesmeleri yapi sahibi ile yapi denetim kurulusu arasinda akdedilir. Bu sözlesmenin bir sureti Örnek-9'a uygun taahhütname ekinde ilgili idareye verilir.
Yapi sahibi, yapim isi için anlasma yaptigi yapi müteahhidini hiçbir sekilde vekil tayin edemez.
Yapi ruhsati alindiktan sonra iki yil içerisinde insaata baslanmadigi veya baslandigi halde, baslama müddeti ile birlikte bes yil içerisinde yapi bitirilemedigi ve bu süre içerisinde ruhsat yenilenmedigi takdirde 3194 sayili Imar Kanunu geregince ruhsat hükümsüz hale gelir ve yeniden yapi ruhsati alinmasi gerekir. Bu durumda yapi sahibi ile yapi denetim kurulusu arasindaki sözlesme sona erer. Yapi sahibi önceki yapi denetim kurulusu ile yeniden sözlesme yaparak ise devam edebilecegi gibi, baska bir yapi denetim kurulusu ile de sözlesme yaparak ise devam edebilir.

Yapi denetimi hesabinin tutulmasi
Madde 13- Yapi denetim hesabi, ilgili idarelerin kendi muhasebe sistemine göre tutulur. Bu hesaplardan ödemeler, encümen kararina gerek olmadan ita amiri veya yetkilendirdigi kisinin imzasiyla yapilir.
Yapi denetimi hesabi baska amaçlarla kullanilamaz.
Hizmet bedellerinin tahsili
Madde 14- Yapi denetimi hizmetleri için yapi denetim kuruluslarina ödenecek hizmet bedellerine esas oranlar, asagidaki cetvelde belirlenen asgari hizmet bedelleri oranlarindan az olmamak sartiyla, projenin özellikleri ile yapinin bulundugu bölgenin fiziki, ekonomik ve sosyal özellikleri dikkate alinarak, yapi sahibi ile yapi denetim kurulusu arasinda yapilacak sözlesmede belirtilir.
Yapi denetimi hizmet bedeli, yapi yaklasik maliyeti ile hizmet bedellerine esas oranlarin çarpimi ile elde edilen bedeldir. Bu bedele proje ve yapi denetimi ile her türlü muayene ve deney ücreti dahildir.
Yapi yaklasik maliyeti, Bakanlikça her yil yayimlanan Mimarlik ve Mühendislik Hizmet Bedellerinin Hesabinda Kullanilacak Yapi Yaklasik Birim Maliyetleri Hakkinda Teblig'de belirlenen birim maliyetinin yapi insaat alani ile çarpimindan bulunur.

Yapi Denetimi Hizmet Bedeline Esas Oranlar Cetveli
Yapim Süresi Asgari Hizmet Bedeli Oranlari (% )
0-6 ay için 2.57
1 yil " 2.71
1,5 yil " 2.85
2 yil " 3.00
2,5 yil " 3.30
3 yil " 3.63
3,5 yil " 3.99
4 yil " 4.39
4,5 yil " 4.83
5 yil " 5.31
Güçlendirme, degistirme, ilave kat vb. gibi yeniden yapi ruhsati almayi gerektiren yapim islerinde yapi yaklasik maliyeti, proje müellifince hazirlanan ve ilgili idarenin onayladigi kesif bedelidir.
Yapi yaklasik maliyeti, denetim hizmeti verilen yil fiyatlari ile belirlenir. Bir sonraki yila devreden islerin yapi denetim hizmet bedeli, ertesi yilin (uygulama yili) fiyatlari ile degerlendirilir. Bu durumda ilgili idarece, yil sonu itibari ile yönetmelik eki Örnek-10'a uygun bir tespit tutanagi düzenlenir ve yapi bölümünün kismi orani belirlenir. Bu oran üzerinden yapi denetim kurulusuna ödeme yapilarak yil sonu itibariyle hesap kesilir. Yil içerisinde yapi yaklasik maliyetleri herhangi bir nedenle artarsa, yapi denetim kurulusu bu fiyat farkini hizmet bedeline yansitir.
Yapi sahibi ile yapi denetim kurulusu arasinda imzalanan sözlesme kapsaminda 2 yilda baslanmayan ve 5 yilda bitirilemeyen islerle, insaatin herhangi bir asamasinda genel hükümler çerçevesinde sözlesmesi tasfiye edilmis islerde, seviye tespiti yukarida açiklandigi sekilde yapilir.
Yapi denetimi hizmet sözlesmesinde belirtilen yapim süresi, herhangi bir sebeple uzadigi takdirde, uzayan sürenin her alti ayi için hizmet bedeline esas oranin % 10'u kadar ilave hizmet bedeli ödenir.
Hizmet bedeli taksitleri asagida açiklanmistir.
1 inci taksit: Proje inceleme ve subasmana kadar olan kisim için denetim hizmet bedelinin % 20 sidir.
2 nci taksit: Tasiyici sistem bölümü için denetim hizmet bedelinin % 40 idir.
3 üncü taksit: Çati, dolgu duvarlari, kapi ve pencere kasalari, tesisat alt yapisi dahil yapinin sivaya kadar hazir duruma getirilmis bölümü için denetim hizmet bedelinin % 20 sidir.
4 üncü taksit: Kalan yapi bölümü için denetim hizmet bedelinin % 20 sidir. Bu bedelin ödenmesinde ilgili idare tarafindan insaatin tamamlandigina dair tutulan tutanak yeterli olacaktir.
Yapi denetimi hizmet bedelinin ödenmesine iliskin taksitler yapi denetimi hizmet bedelinin % 10'undan az olmamak üzere yapinin ölçülebilir seviyesi esas alinarak her bir taksit, kismi taksitlere bölünebilir.
Yapi sahibi taksidini veya kismi taksidini pesin olarak yatirmadan, müteakip bölümün devamina ilgili idarece izin verilmez.
Hizmet bedellerinin ödenmesi
Madde 15- Yapi denetim kurulusu, madde 14 de belirtilen her yapi bölümü veya kismi yapi bölümü için bu bölümlerin tamamlanmasini müteakip, Örnek-11'e uygun hakedis raporu düzenler. Düzenlenen hakedis raporu, yapi sahibi ve ilgili idarenin yetkili birimince onaylandiktan sonra bedeli en geç yedi gün içerisinde yapi denetim kurulusuna ödenir. Yapi denetim kurulusu hakedis raporuna yapinin bu bölümünde çalistirdigi teknik elemanlarin Örnek-12'ye uygun personel bildirgesini eklemek zorundadir.
Yapi ruhsatinin alinmasini müteakip, talebi halinde ilk taksit veya kismi ilk taksit banka teminat mektubu veya devlet tahvili karsiliginda yapi denetim kurulusuna avans olarak ödenir. Bu avans ilk hakedisten mahsup edilir ve alinan teminat idaresince iade edilir.
BESINCI BÖLÜM
Sicillerin Tutulmasi ve Yapilara
Sertifika Verilmesi
Sicillerin tutulmasi
Madde 16- Yapi denetim kuruluslarinin denetçi mimar ve mühendislerinin sicil raporlari; her yil sonunda yapi ruhsatini veren ilgili idare tarafindan, Örnek-13'e göre düzenlenerek onaylanir ve Yapi Denetim Komisyonuna gönderilir. Yapida görevli olup insaat seviyesinden dolayi fiilen görevine baslamamis olan denetçi mimar ve mühendisler için bu süre içinde sicil raporu düzenlenmez.
Yapi denetim kuruluslarinin sicil raporlari; denetledikleri her yapi için yapi kullanma izninin alindigi veya yapi ile ilisiginin kesildigi tarihten itibaren 30 gün içerisinde ilgili idare tarafindan Örnek-14'e göre düzenlenerek onaylanir ve Yapi Denetim Komisyonuna gönderilir.
Ortalama sicil puani 60 (altmis) puanin altinda olan yapi denetim kuruluslari ile denetçi mimar ve mühendisler olumsuz sicil almis sayilirlar. Olumsuz sicillerin somut bilgi ve belgelere dayandirilmasi zorunludur. Olumsuz sicil alan yapi denetim kuruluslari ile denetçi mimar ve mühendisleri, Yapi Denetim Komisyonunca yil içinde yazili olarak uyarilir.
Son üç yilda, üç defa olumsuz sicil almis olan yapi denetim kuruluslari hakkinda, Yapi Denetim Komisyonunca Kanunun 8 inci maddesi geregince islem yapilir.
Üst üste iki yil olumsuz sicil alan denetçi mimar ve mühendislerin belgeleri Yapi Denetim Komisyonunca iptal edilir, durum ilgili meslek odalarina bildirilir.
Denetçi belgelerinin geçerli oldugu süre içerisinde üç kez olumsuz sicil alan denetçi mimar ve mühendislerin belgeleri yenilenmez.
Yapilara sertifika verilmesi
Madde 17- Ilgili idarelerce, yapi kullanma izninin verilmesini müteakip, Örnek-15'e uygun olarak hazirlanacak bir yapi sertifikasi 15 gün içerisinde düzenlenerek, yapinin görünür bir yerine asilir.
Bu sertifikanin cinsi, malzemesi, ölçüleri vb. gibi özellikleri yapinin büyüklügü, önemi vb. hususlar dikkate alinarak ilgili idarelerce belirlenir.
Sertifikanin kagit üzerine yazilmis ve onaylanmis bir kopyasi yapinin dosyasinda saklanir.
ALTINCI BÖLÜM
Çesitli Hükümler
Geçici Madde 1- 4708 sayili Yapi Denetimi Hakkinda Kanun'un yürürlüge girdigi tarihten önce Bakanlikça verilen laboratuvar izin belgeleri, 4708 Yapi Denetimi Hakkinda Kanun'un yürürlüge girdigi tarihten itibaren üç ay süreyle geçerlidir. Bu süre içerisinde bu Kanun hükümlerine uygun olarak yenilenmeyen izin belgeleri geçersiz sayilir.
Geçici Madde 2- 4708 sayili Yapi Denetimi Hakkinda Kanun kapsaminda, yapi denetimine yönelik olarak hizmet verecek TSE Yeterlik Belgeli laboratuvarlar, Kanunun yürürlüge girdigi tarihten itibaren üç ay süre içerisinde Bakanliktan izin almak zorundadir.
Yürürlük
Madde 18- Bu Yönetmelik 13.8.2001 tarihinde yürürlüge girer.
Yürütme
Madde 19- Bu Yönetmelik hükümlerini Bayindirlik ve Iskân Bakani yürütür.
Ek-1
LABORATUVAR iZiN BELGESI ONAY TALiMATI
1. AMAÇ
Bu talimat 29.06.2001 tarih 4708 sayili Yapi Denetimi Hakkinda Kanun geregince kamu veya özel kuruluslarin bünyesinde kurulmus laboratuvarlara Bayindirlik ve Iskân Bakanligi tarafindan Izin belgesi verilerek onaylanmasi ve laboratuvarlarin denetim hizmetinin yürütülmesi amaciyla hazirlanmistir.
2. KAPSAM
Bu Talimat Laboratuvar Izin Belgesi ve kullanimi ile ilgili yetki ve yükümlülükleri, basvuru için gerekli sartlari, islemleri, denetimleri, iptal ve fesih halinde uygulanacak kurallari kapsar.
3. KISALTMALAR VE TARiFLER
3.1. Kisaltmalar
Bu Talimatin uygulanmasinda:
Bayindirlik ve iskan Bakanligi "Bakanlik"
Yapi Isleri Genel Müdürlügü:"Genel Müdürlük"
Yapi Isleri Genel Müdürlügü Laboratuvar Izin Belgesi Komisyonu: "LiBK"
Laboratuvar Izin Belgesi :"Belge"
Laboratuvar Izin Simgesi: "Simge"
Laboratuvar Izin Belgesi Teknik Sartnamesi:" Teknik Sartname"
Laboratuvar Degerlendirme Heyeti : "Heyet",
Laboratuvar Izin Onay Talimati: "Talimat",
Izin Belgesi talebinde bulunan laboratuvar : "Laboratuvar", olarak anilacaktir.
3.2. Tanimlar
3.2.1-Laboratuvar izin belgesi
Laboratuvarin bagli bulundugu laboratuvar yetkilisi veya yetkilileri ile Bakanlik arasinda yapilan sözlesme çerçevesinde, laboratuvarin yeterliginin belirlenen teknik kritere uygunlugunu izin belgesi ekindeki kapsam çerçevesinde yapabilecegi deneyleri gösteren ve üçüncü sahislara yönelik geçerlik süresi 1 yil olan belgedir. Belge her yil vize yaptirilir.
3.2.2-Laboratuvar izin simgesi
Izin belgesi almis laboratuvarlarca hazirlanan deney raporlari üzerinde kullanilacak Bakanliga ait asagida gösterilen monogramdir.
3.2.3-Laboratuvar izin belgesi teknik sartnamesi:
Bakanlik tarafindan Laboratuvarlara izin Belgesi verilmesinde kullanilan, laboratuvarin uymasi ve karsilamasi gereken teknik ve idari sartlari ayrintili biçimde açiklayan temel dokümandir.
3.2.4-Laboratuvar izin onayi:
Belge eki kapsamda belirtilen deneylerin laboratuvarca yapilabileceginin LiBK tarafindan taninmasi ve tescil edilmesidir.
3.2.5-Laboratuvar izin onay talimati:
Laboratuvar izin Onayi için gerekli sartlari, islemleri, onay ve belge kullanma hakkiyla ilgili yetki ve yükümlülükleri açiklayan dokümandir.
3.2.6-Degerlendirmeci:
Deney laboratuvarlarinin degerlendirmesi ile ilgili fonksiyonlarin tamamini veya bir kismini yapan kisidir.
4. Organlar
4.1.Laboratuvar izin belgesi komisyonu "LiBK"
Genel Müdürlük bünyesinde olusturulan bir kurulus olup, belge verilmesi, sürekliligi, yenilenmesi, iptali, belgeli laboratuvarlarin denetlenmesine iliskin her türlü karari almaya yetkili organdir. Bu komisyon Yapi Isleri Genel Müdürü Baskanliginda, Teknik Daire Baskanligindan Sorumlu Genel Müdür Yardimcisi, Teknik Daire Baskani, Laboratuvar Sube Müdürü ve Yöresel Kosullar Sube Müdüründen olusur. Heyetin hazirladigi raporlari inceleyerek, gerekli karari katilanlarin ekseriyetiyle alir. Oylamada çekimser kalinmaz, sekreterya hizmetlerini Laboratuvar Sube Müdürlügü yapar.
4.2.Degerlendirme heyeti
En az iki degerlendirmeciden olusan "Laboratuvar Izin Belgesi Teknik Sartnamesi" ve "Laboratuvar Degerlendirme Klavuzu" ile " Laboratuvar Izin Onay Talimati" hükümlerine uygun olarak görev yapan LiBK adina Laboratuvar Sube Müdürlügü tarafindan görevlendirilen elemanlardan olusan heyettir.
5.Ücretler
5.1-Matbu belge ücreti
Basvuru sirasinda laboratuvara veya bagli bulundugu kurulusa verilen "Müracaat Formlari", "Izin Belgesi Teknik Sartnamesi" ve " Laboratuvar Izin Onay Talimati" karsiligi olarak bir defaya mahsus olmak üzere alinan ücrettir.
5.2.Degerlendirme ücreti
Heyetin laboratuvarda ilk, ara kontrol ve diger nedenlerle yapacagi her degerlendirme hizmeti için alinan ücrettir.
5.3.Belge ve vize ücreti
Düzenlenen her belge için belgelerin verilisinde ve bunlarin yillik vizelerinde alinan ücrettir.
5.4.Belge kullanim ücreti
Bakanlik tarafindan tespit edilerek ,belge kullanma karsiligi olarak belge vize tarihinde yilda bir defa alinan ücrettir.
5.5.Teminat
Talimat, sözlesme ve bunlarla ilgili mevzuat hükümlerine aykiri davranistan dogacak zarar ve giderleri karsilamak amaciyla, belge kullanmaya hak kazandigi zaman laboratuvar veya bagli bulundugu kurulustan alinan nakittir.
5.6.Yol ve harcirah gider ücreti
Heyetinin Laboratuvarda yapacagi degerlendirme için Harcirah Kanunu na göre gündelik ve ulasim için alinan ücrettir.
6.Laboratuvar izin belgesi alinmasi
6.1.Gerekli belgeler
-Laboratuvar izin Belgesi için hazirlanmis müracaat formu,
-Firma yetkililerinin noter tasdikli imza sirküleri,
-Kalite El Kitabi ve Ekleri(Prosedürler,Talimatlar,Gerekli Formlar ve Deney Rapor örnekleri),
-Laboratuvar tesis ve cihazlarin yerlesim krokisi,
-Ticaret Sicil Gazetesi(Adi geçen Kurulusun,laboratuvar açmaya,deney yapmaya,rapor vermeye yetkili olduguna dair ibare.),
-Laboratuvar da tasdik edilmis imza yetkisi için aday gösterilen Mühendis için Bakanliktan alinmis laboratuvar denetçisi belgesi,
-Laboratuvar da çalisan tüm teknik elemanlarin Noter Tasdikli Diploma Fotokopileri,
-Laboratuvar Denetçisi ,çalistigi firma ile yaptigi sözlesmenin noter tasdikli sureti ve imza sirküleri.
6.2. Müracaatin isleme konulabilmesi için;
-Müracaat formunun gerçek durumu gösterecek sekilde ve eksiksiz doldurulmasi ve bu maddede belirtilen diger belgelerin tamaminin eksiksiz olarak teslim edilmesi sarttir.
Bu sartlari yerine getiren laboratuvarin talebi üzerine asagidaki islemler uygulanir.
7. izin islemleri
7.1.Ön degerlendirme
7.1.1 Müracaati kabul edilen laboratuvarin izin islemlerini baslatmak üzere LiBK adina Laboratuvar Sube Müdürlügünce en geç iki hafta içinde Degerlendirme Heyeti görevlendirilir.
7.1.2.Degerlendirmeciler Müracaat Formlarini inceleyerek bilgilerin dogrulugunu arastirir.
7.1.3.Kalite El Kitabi ve eklerinin TS EN ISO/IEC 17025-Mayis 2000 standardina uygunlugunu inceler.
7.1.4.Ön degerlendirmede eksigi bulunan laboratuvarlara eksikleri yazi ile bildirilir dosya askiya alinir. Eksiklerini tamamlayan laboratuvarlarin degerlendirilmesine kaldigi yerden devam edilir.
7.1.5.Ön degerlendirmede eksigi bulunmayan laboratuvarlara yerinde degerlendirilmek üzere incelemeye gidilir.
7.2. Degerlendirme
Laboratuvarin ön degerlendirmeden sonra belge verilmesine esas olacak ,yerinde yapilan incelemedir.
7.2.1.Heyetin degerlendirecegi hususlar:
a)Laboratuvarda müracaat formlarindaki bilgilerin gerçek olup olmadigi ,
b)Laboratuvarda, teknik sartnamede ve talimatta aranan sartlarin mevcut olup olmadigi,
c) Laboratuvarda gerekli incelemelerin yapildigina dair tutanak, firma yetkilileri ve heyet tarafindan imza altina alinir.
7.3.Komisyon karari
Komisyon; hazirlanan heyet raporunun sekreterya hizmeti veren Laboratuvar Sube Müdürlügüne teslim edildikten en geç 15 gün içerisinde, incelemesini tamamlayarak, belge kullanma hakkinin verilip, verilmemesine karar verir. Karar defterine geçirilen sonuç bir yazi (Eki-Heyet Raporu) ile ilgili firmaya bildirilir.
7.4. Belgenin verilmesi
Komisyonun aldigi karar olumlu olmasi halinde Laboratuvar, belge kullanma hakkini, imzalanacak tip sözlesmenin noter tasdikinden sonra kazanir.
7.5. Kismi degerlendirme
Kismi degerlendirme, LiBK tarafindan daha önce izin belgesi verilmis laboratuvarlarda meydana gelen herhangi bir degisikligin, laboratuvarin deney yapma kabiliyetini nasil etkiledigini belirlemek üzere LiBK adina Laboratuvar Sube Müdürlügünün uygun görecegi herhangi bir zamanda degerlendirme heyetine inceletilmesidir.
7.6. Ara denetim
Laboratuvarin ilk veya daha önce yapilan kismi degerlendirmedeki sartlari devam ettirip ettirmedigini incelemek amaciyla LiBK adina Laboratuvar Sube Müdürlügünün her yil en az bir defa olmak üzere uygun görecegi zamanda yaptiracagi denetlemedir.
7.7. Kapsam genisletme
Belgeli laboratuvarlarin , mevcut kapsam listesine ek deneylerin girmesi için LiBK’ na yazili müracaatta bulunmasi halinde; yerinde yapilacak incelemeler sonucunda hazirlanacak yeni kapsam listesinin düzenlenmesidir.
8. Laboratuvarin yükümlülükleri
8.1 Degerlendirmeye imkan saglama
Laboratuvar, gerek ön degerlendirme sirasinda, gerekse belge verilmesinden sonra kismi degerlendirme ve ara denetimde heyetin isteyecegi bütün bilgileri vermekle, çalismalarinda her türlü kolayligi saglamakla yükümlüdür.
8.2. Belge kullanma sekli
8.2.1. Laboratuvar, Bakanliktan almis oldugu belgeyi bir baska laboratuvar için kullanilamaz. Laboratuvar belge kullanma hakkini hiçbir sahis veya kurulusa devredemez. Laboratuvar sube, gezici veya geçici tesisler açtiginda, yer degistirdiginde belge almak zorundadir. Numune toplama istasyonu olusturmalarina; bagli oldugu laboratuvarin kalite sistemine ve teknik sartlara iliskin gerekli düzenlemeler yapilmasi ve en az bir teknisyen bulundurmasi kosulu ile gerekli incelemeler yapildiktan sonra olumlu bulundugu taktirde LiBK tarafindan izin verilir.
8.3. Laboratuvar, belge kapsamindaki deneyleri etkileyecek veya hükmü sahsiyeti ile ilgili meydana gelecek her degisikligi LiBK'na bildirir ve bununla ilgili belgeleri gönderir. Ayrica laboratuvar deney faaliyetlerini bir müddet için durduracaksa veya bundan vazgeçerse bu durumdan LiBK'nu 15 gün öncesinden haberdar eder.
8.4. Laboratuvar, belge kapsaminda yer almayan deneyleri LiBK simgeli deney raporlarinda yayimlamasi halinde, bu deneylerin LiBK tarafindan belgeli olmadigini açik ve net bir sekilde belirtmelidir.
8.5. Laboratuvar belge kapsaminda yer alan bir veya birkaç deney için kullanildigi cihazin arizalanmasi, tadilat, tasinma vb. durumlarda, bu deney veya deneyler için LiBK simgeli rapor düzenleyemez. Yapilan tamir, bakim, düzenleme vb. çalismalarin tamamlanip LiBK'na bildirilmesi ve yapilacak incelemeden olumlu netice alinmasi halinde LiBK simgeli rapor düzenlemeye tekrar baslar.
8.6. Mali yükümlülükler
8.6.1. Laboratuvar , bu talimata göre tahakkuk edecek giderleri fatura edilmesinden sonra en geç 15 gün içerisinde Genel Müdürlük Merkez Döner Sermaye Isletme Müdürlügüne ödemekle yükümlüdür.
8.6.2. Laboratuvar her sözlesme dönemi sonunda almis oldugu belgelerin yillik vizelerini en geç 15 gün içinde yaptirmak ve bununla ilgili ücretleri ödemekle yükümlüdür.
8.6.3. Bakanlikça her yil yayimlanan birim fiyatlar da meydana gelen artis nedeni ile dogacak teminat bedeli farklarini, laboratuvarlar yillik vize ücreti ile birlikte ödemekle yükümlüdür.
8.7 Isbirligi
8.7.1. Kisi veya kuruluslarla isbirligi
Laboratuvar, gerektiginde LIBK ve bu kurulusun görevlendirecegi yetkili ile sartnamede belirtilen kriterlere uygunlugu izleme imkani verecek sekilde isbirliginde bulunmalidir.
8.7.2 LIBK ile isbirligi
Bu isbirligi sunlari kapsamalidir:
LIBK ve yetkilisinin deney laboratuvarinin denetlenmesi için ilgili alanlara girmesinin saglanmasi,
Deney laboratuvarinin deney yapma kapasitesinin LIBK tarafindan dogrulanmasini saglamak için gerekli kontrollerinin yapilmasi konusunda yardimci olunmasi,
Dogrulama amaciyla LIBK’ nin ihtiyaç duydugu deney numunelerinin veya sahit numunelerin hazirlanmasi, ambalajlanmasi ve en geç 15 gün içerisinde LIBK’na ulasacak sekilde gönderilmesi,
LIBK’nin uygun bulacagi degerlendirme deney programina ya da bir karsilastirilmali deney programina katilmasi,
Laboratuvarin deney sonuçlarinin LIBK tarafindan etraflica incelenmesine ve denetlenmesine izin verilmesi.
Laboratuvar izin belgesinden dogan sorumluluklar
Laboratuvar Izin Belgesi Teknik Sartnamesinde belirtilen kriterlere ve LIBK tarafindan belirtilen ve belirtilecek diger kurallara her zaman için uymak,
LIBK tarafindan verilmis kapsam listesini ve izin belgesini laboratuvarin uygun ve görülen bir yerine asmak,
LIBK tarafindan tespit edilen araliklarla basvuru, kismi,ara degerlendirmelere ve diger hizmetlere ait masraflarin karsiligini ödemek,
Belgenin geçerliligi ne sekilde olursa olsun sona erdiginde, Belge ile ilgili bütün reklamlar ve referanslarin kullanimini sona erdirmek,
Belge yada kendi hazirladigi bir deney raporunun LIBK veya baska bir kurulusun ürün onayi anlamina gelmedigini yaptigi sözlesmelerde açikça belirtilmesi,
Kurum veya kisiler deney raporunun tamamini veya bir kismini yaniltici bilgi ve reklam olarak kullanamaz.
Laboratuvarin kapsamini ve bu sartnamedeki kurallara uygunlugunu etkileyen degisiklikleri LIBK’na bildirmek.
Laboratuvar, LIBK’na bir ay önceden yazili olarak bildirimde bulunmak suretiyle laboratuvar izin belgesi sözlesmesini feshedebilir.
Belgeli laboratuvarin sartnamede belirtilen kriterlere uymamasi halinde ihtar sonucu 15 gün içinde gerekli hususlari yerine getirmek zorundadir. Belgeli laboratuvarin yukaridaki hususlara uyma zorunlulugu vardir.
10. Laboratuvarin kisi, kurulus ve üçüncü sahislara karsi sorumluluklari
10.1. LiBK tarafindan belgelendirilen laboratuvar, talimat hükümleri ve sartnamede belirtilen esaslar dogrultusunda, bu talimatin ve sartnamenin öngördügü sartlara uygun biçimde, tüm kisi ve kuruluslar için standard bir deney hizmeti verecektir.
10.2. Laboratuvar ve LiBK arasinda sözlesme yapilmasi, laboratuvari üçüncü sahislara karsi olan kanuni yükümlülük ve sorumluklarini yerine getirmesinden alikoyamaz.
10.3.Laboratuvar; deneylerin yeterligi ve dogrulanmasi açisindan deney yaptiranin gözlemine açik olmali ve gerekli kontrollerin yapilmasina izin vermelidir.
10.4.Laboratuvar tarafindan deneye tabii tutulan malzeme için verilen deney raporu; standardlara uygunluk belgesi niteligi tasimayacagi gibi, söz konusu malzemenin LiBK tarafindan belgelendirildigi anlamini da tasimaz. Bu durum kisi, kuruluslar ve laboratuvar arasinda yapilan tüm sözlesmelerde açik biçimde belirtilmelidir.
10.5. Laboratuvar, tüm deney raporlarini, kayitlari ve diger verileri en az 15 sene müddetle muhafaza etmelidir.
10.6. Simge tasiyan deney raporlarinda, hem belge kapsamina giren, hem de girmeyen deneylerin yer almasi halinde, kapsama girmeyen deneyler için" Bu deney LiBK tarafindan belgeli degildir" ibaresi kullanilmalidir.
11.Sözlesme konusu teknik esaslardaki degisiklikler ve düzeltmeler
LiBK, sözlesme konusu teknik sartnameyi tadil veya revize etmesi halinde bunlari laboratuvarlara bildirir. Laboratuvarlarda yeni esaslara göre düzenlemeler yapar. LiBK laboratuvarin kabul edilebilir bir gerekçe ile süre talebi halinde mevzuat hükümlerine aykiri olmamak ve haksiz rekabet ortami yaratmamak kaydiyla uygun bir geçis süresi tanimaya yetkilidir.
12.Talimata aykiri hareket
Laboratuvarin, personel, tesis, makina-teçhizat ve kalite kontrol sistem ve imkanlarinda olumsuz yönde bir degisim oldugunun veya deneylerini belirlenen teknik kritere uygun olmayarak gerçeklestirdiginin veya talimat ile sözlesmenin diger hükümlerine aykiri hareket ettiginin tespiti halinde LiBK, gerekli düzenlemeyi saglamak amaciyla asagidaki uygulamalari sirasiyla veya aykiriligin önem derecesine göre herhangi birinden baslayarak tatbik eder. LiBK bu uygulamalarin her kademesinde gerekli gördügü incelemeleri yapmak ve yeni düzenleyici taleplerde bulunma yetkisine sahiptir.

12.1. Uyarma
LiBK tespit ettigi aykiriliklarin derhal veya belirli bir süre içinde giderilmesi için laboratuvara uyari bildiriminde bulunur. Laboratuvar tebligattan sonra geregini yerine getirmek amaciyla almis oldugu tedbirleri 15 gün içerisinde LiBK'na bir rapor halinde bildirmekle yükümlüdür.
12.2. Nakdi ceza
Düzeltilmesi için uyari bildiriminde bulunulan aykiriliklarin tekrar tespiti veya ilk defa tespit edilen bir aykiriligin önem derecesi göz önünde tutularak LiBK, madde 12.1' deki uygulamanin yaninda laboratuvarin teminatinin 1/2 sini gelir kaydeder. Laboratuvarin verilen nakdi cezayi 15 gün içerisinde Genel Müdürlük Merkez Döner Sermaye Isletme Müdürlügü veznesine veya banka hesabina yatirmasi halinde teminatina dokunulmaz. Aksi takdirde teminat çözülerek nakdi ceza tahsil edilir. Laboratuvar 15 gün içerisinde yeni teminatini vermekle yükümlüdür. Laboratuvar tebligattan sonra geregini yerine getirmek ve almis oldugu tedbirleri LiBK 'na 15 gün içerisinde bir rapor halinde bildirmekle yükümlüdür.
12.3 Belge kullanma hakkinin askiya alinmasi
Madde 12.1 ve/veya madde 12.2 ye göre uyarida bulunularak düzeltilmesi talep edilen aykiriliklarin tekrar tespiti veya ilk defa tespit edilen bir aykiriligin önem derecesi göz önünde tutularak, LiBK sözlesmenin Belge kullanma hakkini veren hükümlerini askiya alir ve Laboratuvar teminatinin tamamini gelir kaydeder. Laboratuvar sözlesmenin askida kalma süresinde LiBK simgeli deney raporu düzenleyemez. LiBK' nun yapacagi inceleme sonucunda olumlu görüse varilmasi halinde verilecek izinden sonra belge kullanma hakkini yeniden kazanir.
13. Sözlesmenin feshi
13.1. Belge kullanma hakkini veren sözlesme; laboratuvarin talebi veya belgelendirmenin dayanagi olan teknik esaslarin LiBK 'nca iptal edilmesi halinde feshedilir. Bu durumda fesihten dogan masraflar ve laboratuvarin mevcut borçlarinin tahsilinden sonra teminati iade edilir.
13.2. LiBK, 12.maddede belirtilen uygulamalara ragmen aykiriliklarin giderilmediginin tespit edilmesi veya ilk defa tespit edilen aykiriligin önem derecesi göz önünde tutularak Belge kullanma hakki veren sözlesmeyi tek tarafli fesih ederek teminati gelir kaydeder.
13.3. Fesih kararlari LiBK tarafindan Resmi Gazete'de ve Bakanlik yayinlarinda lüzum görüldügünde ayrica günlük gazetelerde gerekçeli olarak yayimlanir. Laboratuvar, fesih kararinin tebliginden itibaren deney raporlarinda LiBK simgesini kullanmaya derhal son verir. Ayrica yazisma, satis baglantilari,ilan ve reklamlarinda bu simgenin kullanimini durdurur. Laboratuvar sözlesmeyle kendisine verilmis her türlü belgeyi en geç 15 gün içerisinde LiBK' na iade eder.
14.Belgenin haksiz kullanilmasi
LiBK ile sözlesme akdetmeksizin belge kullanan veya sözlesmesi fesih edildigi halde belge kullanmaya devam eden laboratuvar aleyhinde, LiBK dan belge almis kamu ve özel laboratuvarlarin manevi itibarini, haksiz bir rekabet ortami yaratmak suretiyle kamu yararini zedeleyecek sekilde kullanmasi sebebiyle ilgililer hakkinda suç duyurusunda bulunurlar.
15. Ücretlerin tahakkuk esaslari
Belgelendirme hizmetleri ile ilgili olarak alinacak belge, vize,degerlendirme, teminat, matbu belge, belge kullanim ücreti ile yol ve harcirah gider ücreti, her yil Bakanlik tarafindan tespit edilen miktara göre tahakkuk ettirilir. Yapilan degisiklikler Genel Müdürlük Merkez Döner Sermaye Isletme Müdürlügü Birim Fiyat Listesinde yayinlandigi gibi, ayrica sözlesmeli laboratuvarlara da teblig edilir.
16.Genel hükümler
16.1 LiBK, talimat ve teknik sartnamede belirtilen esaslara ilave olarak gerekli gördügü konularda önceden bildirmek kaydi ile özel sartlar getirebilir.
16.2. Grev, lokavt, tevsi, ve re organizasyon, tabii afetler ve benzer mücbir sebeplerle laboratuvar faaliyetlerinin durdurulmasi halinde laboratuvar belge kullanma sözlesmelerinin devami hususunda uygun bir süre taninmasina LiBK yetkilidir. Bu süre içerisinde laboratuvarin her türlü haklari mahfuzdur.
16.3. LiBK ile sözlesme akdeden laboratuvar, sözlesmesinde belirtilen belgeyi, ancak belge kapsaminda belirtilen deneyler için kullanmaya yetkilidir. Aksi tespit edilip LiBK tarafindan yazili olarak ikaz edilenlerin buna uymayarak belge kullanmaya devam etmeleri halinde haklarinda bu Talimatin 13. maddesine göre islem yapilir.
16.4. Sözlesmesi feshedilen laboratuvarin yeniden müracaatinda:
1) Ilk degerlendirme sartlari aynen uygulanir.
2) Fesih tarihinden itibaren LIBK kararina bagli olarak 3 (üç) ila 6 (alti) ay arasinda müracaat isleme konulmaz.
Ancak sözlesmesi, talimat, sözlesme ve mevzuat hükümlerine aykiriliktan dolayi fesih edilmemis olan laboratuvarin yeni müracaatlari hemen isleme konur.
16.5. Belge almak için LiBK 'na müracaat eden laboratuvarlar bu talimat hükümlerine eksiksiz olarak uymayi kabul etmis sayilir. Dogacak anlasmazliklarin hal mercii T.C.Mahkemeleri ve Icra Daireleridir.
16.6. Belge verilmis olmasi laboratuvari kanun, tüzük, kararname, yönetmelik, sartname ve diger mevzuat hükümlerine uyma yükümlülügünden kurtarmaz.
16.7. Laboratuvar, LiBK kararlarina, bunlarin tebellügü tarihinden itibaren en geç 30 gün içerisinde itirazda bulunabilir. Itirazin incelenmesinden sonra LiBK 'nun verecegi karar kesindir.

16.8. Laboratuvarda gerçeklesen deneyler için hazirlanacak olan raporlari imzalamak üzere, LiBK, laboratuvar personeli arasindan laboratuvar denetçisi belgesine sahip bir veya daha fazla kisiye tasdik edilmis imza yetkisi verir. Bu sahislarin laboratuvardan ayrilmasi halinde laboratuvar bu degisikligi bir hafta içinde bildirmekle yükümlüdür. Belge kapsaminda belirtilen deneylerle ilgili imza yetkisine sahip kisilerin laboratuvardan ayrilmasi, ilisiklerinin kesilmesi halinde LiBK yeni bir tasdik edilmis imza yetkisine sahip laboratuvar denetçisi tayin edinceye kadar laboratuvarin belgesi dondurulur. Bu süre içinde laboratuvar LiBK simgesi tasiyan deney raporlarini üçüncü sahislara veremez. Laboratuvar ayrilan ve ise yeni aldigi teknik personeli 15 gün içerisinde (noter tasdikli diploma suretleri ile birlikte) LiBK na bildirmek zorundadir.
16.9 .Laboratuvar yayimlayacagi raporlarda belge numarasi ve LiBK simgesini açik bir sekilde göstermelidir. Ayrica raporlarinda "bu laboratuvara LiBK tarafindan izin belge ve simgesini kullanma hakki verilmistir" ibaresini kullanmalidir.
16.10.Laboratuvar, kisi ve kuruluslara ait deney numunesi üzerinde bazi deneyleri bir baska laboratuvara yaptirmasi halinde; deneylerin yaptirildigi laboratuvar; Bakanliktan belgeli ve yaptirilan deneyler de kapsam listesinde yer almalidir.
16.11. LiBK bu Talimati her zaman degistirmek hakkina sahiptir. Ancak degisiklikten önceki kazanilmis haklar sözlesmenin bitimi tarihine kadar geçerlidir. Uzatmalar yeni talimat ve sözlesme hükümlerine uyularak yapilir.
16.12. Belge kullanilmasi ile ilgili olarak, üçüncü sahislar nezdinde bütün hukuki, mali ve teknik sorumluluk laboratuvara aittir.

Ek-2
LABORATUVAR IZIN BELGESI TEKNIK SARTNAMESI
1. KAPSAM
1.1. Bu teknik sartname numune alma dahil, deney hizmeti veren bir laboratuvarin izin belgeli taninmasi için saglamasi gereken genel sartlari belirler.
2. TANIMLAR
2.1. Laboratuvar: Beton, zemin ve yapi malzemesi ile ilgili hammadde ve mamul üzerinde ilgili standartlarina veya teknik sartnamelerine göre ölçüm, muayene yapabilen ve diger özelliklerini tayin eden,deney ve hizmet karsiligi ücreti KDV si ile beraber fatura veya tahakkuk fisi düzenleyerek tahsil eden, Bakanliktan izin almis tesisi ifade eder.
2.2. Deney: Verilen bir ürün, proses veya hizmetin belirlenmis bir prosedüre göre bir veya birden fazla karakteristiginin tayin edilmesi amaciyla yapilan teknik çalismadir.
2.3. Deney Metodu: Deneyin yapilmasi için belirlenmis teknik prosedürdür.
2.4. Deney Raporu: Deneyle ilgili deney sonuçlarini ve diger bilgileri gösteren dökümandir.
2.5. Laboratuvarlar arasi deney karsilastirmalari: Önceden tayin edilmis sartlara göre, iki veya daha çok laboratuvarda, ayni veya benzer maddeler veya malzemelere yönelik deneylerin organizasyonu, yapilmasi ve degerlendirmesidir.
2.6. Laboratuvar Izin Sistemi: Laboratuvar yeterligini gerçeklestirmek için, kendi prosedür ve yönetim kurallari olan bir sistemdir.
3. YÖNETIM SARTLARI
3.1. Kurulus
Laboratuvar veya Laboratuvarin bagli oldugu kurulus, yasal olarak sorumlu tutulabilecek bir özel veya kamu tüzel kisiligi olmalidir.
3.2. Tarafsizlik ve Dürüstlük
Laboratuvar, tarafsizligini ve kendi elemanlarinin, teknik kararlari etkileyebilecek her türlü ticari, mali ve diger baskilardan uzak çalistigini ispat etmelidir. Laboratuvar, karar verme bagimsizligina olan güveni ve deney çalismalari ile ilgili dürüstlügünü tehlikeye atacak hiçbir faaliyet içine girmemelidir.
Bu hususta en az asagidaki sartlara uyulmalidir:
Muayene deney ve sonuçlarina laboratuvar çalisanlari disindaki kisi yada kuruluslarin etkisi önlenmelidir.
Deney çalismalarinda görev alan personelin ücretleri, yapilan deney sayisina yada bu deneyin sonuçlarina bagli olmamalidir.
3.3. Laboratuvar
Laboratuvar görevlerini yerine getirmek, kalite sisteminden veya deney prosedürlerinden sapmalari tanimlamak ve bu sapmalari önleyecek veya en aza indirecek faaliyetleri baslatmak için gerekli yetkileri ve kaynaklari olan; beton deneyleri esas olmak üzere ilgili yapi malzemesi kalite kontrolu konusunda Bakanlikca verilmis Laboratuvar Denetçi belgesine sahip en az bir mühendis ile en az iki yapi ögretmeni veya yapi teknikeri veya teknisyene sahip olmalidir.
Yönetiminin ve personelinin yapilan isin kalitesini olumsuz yönde etkileyebilecek her türlü ticari, mali ve diger iç ve dis baskilardan ve etkilerden uzak tutulmasini saglayan düzenlemelere sahip olmali;
Müsterilerine ait gizli bilgilerin ve tescilli haklarin korunmasini saglayan, sonuçlarin elektronik olarak muhafaza edilmesini ve iletilmesini korumaya alan prosedürler de dahil olmak üzere, politika ve prosedürlere sahip olmali;
Yeterlik, tarafsizlik, karar verme veya çalismayla ilgili dürüstlügüne olan güveni azaltacak herhangi bir faaliyette bulunmayi önlemek için gerekli politika ve prosedüre sahip olmali;
Kurulusu ve yönetim yapisini, herhangi bir ana kurulus içindeki yerini; kalite yönetimi, teknik faaliyetleri ve destek hizmetleri arasindaki iliskileri tarif edebilmeli;
Deney kalitesine dogrudan etkisi olan, yönetme, uygulama ve dogrulama görevini yerine getiren bütün personelin sorumluluklarini, yetkilerini ve birbirleri ile olan iliskilerini belirlemeli;
Personel adaylari dahil bütün deney metotlari ,prosedürleri ve deney sonuçlarini degerlendirebilen laboratuvar görevlisi tarafindan uygun sekilde yönlendirilmelerini saglamali;
Laboratuvar islemlerinde gerekli kaliteyi saglamak için ihtiyaç duyulan kaynaklarin temininden ve teknik islemlerden genel olarak sorumlu olan bir teknik yönetime sahip olmali;
Diger görev ve sorumluluklardan bagimsiz olarak, bu standarttaki kurallarin uygulanmasini ve daima takip edilmesini saglamak için gerekli yetki ve sorumluluga sahip, hangi isim altinda olursa olsun bir kalite yöneticisi atamali; bu yönetici, laboratuvar politikasi ve kaynaklar hakkinda kararlarin alindigi en yüksek yönetim kademesine dogrudan ulasabilmeli;
Mümkünse, kilit konumdaki yönetici personel için yardimcilar atanmalidir.
NOT : Bireyler birden fazla fonksiyona sahip olabilirler ve her fonksiyon için bir yardimci atanmasi uygun olmayabilir.
3.3.1 .Laboratuvar Denetçisi
a) Yapi Malzemesi Deneylerinde, beton esas olmak üzere ilgili yapi malzemesi
kalite kontrolu deneyleri konusunda en az 5 yil meslek içi ihtisas alaninda
laboratuvar denetçisi belgesine sahip insaat mühendisi veya kimya mühendisidir.
b) Zemin Deneyleri konusunda en az 5 yil meslek içi ihtisas alaninda laboratuvar
denetçisi belgesine sahip insaat veya jeoloji veya jeofizik mühendisidir.
3.4. Kalite Sistemi
3.4.1. Laboratuvar, faaliyetlerinin kapsamina uygun bir kalite sistemi olusturulmali, uygulamali ve sürdürülmelidir. Laboratuvar, deney sonuçlarinin kalitesini güvenceye almak için gereken bütün politika, sistem, program, prosedür ve talimatlari doküman haline getirmelidir. Kalite sisteminde kullanilan dökümantasyon, ilgili personele iletilmeli ve bu personel tarafindan alisilmis, ulasilabilir ve uygulanabilir olmalidir.
3.4.2. Laboratuvarin kalite sistem politikalari ve hedefleri bir kalite el kitabinda (herhangi bir baslik altinda) tanimlanmalidir. Bütün hedefler, kalite politikasi beyaninda yer almalidir. Kalite politikasi beyani, bas yöneticinin onayi ile yayinlanmalidir. Bu beyan, en az asagidaki bilgileri içermelidir:
Hatasiz profesyonel çalisma ve müsteriye verilen deney kalitesine dair Laboratuvar yönetiminin taahhüdü;
Laboratuvar yönetiminin, verecegi hizmetin standardi ile ilgili beyanini;
Kalite sisteminin hedeflerini;
Deney çalismalarinda görev alan bütün laboratuvar personelinin, kalite dökümantasyonunu ögrenmeleri ve politika ve prosedürleri çalismalari sirasinda uygulamalari sartini;
Laboratuvar yönetiminin bu sartnameye uygunlukla ilgili beyanini.
3.4.3. Kalite el kitabi, teknik prosedürler de dahil destekleyici prosedürleri içermeli veya bu prosedürlere atifta bulunmalidir. Kalite el kitabinda, kalite sisteminde kullanilan dökümantasyonun yapisi açiklanmalidir.
Kalite el kitabi TS EN ISO/IEC 17025/Mayis 2000 standartlarini içermeli ve TS ISO 10013/Nisan 1996 standardina göre hazirlanmalidir.
3.4.4. Teknik yönetimin ve kalite yöneticisinin görev ve sorumluluklari, bu sartnameye uygunlugu saglama sorumlulugu da vurgulanarak, kalite el kitabinda tanimlanmalidir.
4.KALITE EL KITABI
Kalite el kitabinda asagidaki basliklari belirtilen konular bulunmali ve bunlarla ilgili
prosedür ve/veya talimatlar TS EN ISO/IEC 17025/Mayis 2000 standartdina göre
hazirlanmis olmalidir.
4.1 Yönetim Sartlari
4.1.1 Kurulus hakkinda bilgiler
4.1.2 Kalite Sistemi
4.1.3 Doküman Kontrolü
4.1.4 Taleplerin, tekliflerin ve sözlesmelerin gözden geçirilmesi
4.1.5 Deneylerin taserona verilmesi
4.1.6 Satin Alma Hizmetleri ve Donanim
4.1.7 Müsteri Hizmetleri
4.1.8 Sikayetler
4.1.9 Uygun olmayan deney kontrolü
4.1.10 Düzeltici faaliyet
4.1.11 Önleyici faaliyet
4.1.12 Kayitlarin Kontrolü
4.1.13 Iç Tetkikler
4.1.14 Yönetimin gözden geçirilmesi
4.2 Teknik Sartlar
4.2.1 Genel
4.2.2 Personel
4.2.3 Yerlesim Çevre Kosullari
4.2.3 Deney metotlarinin geçerli kilinmasi
4.2.4 Cihazlar
4.2.5 Ölçüm izlenebilirligi
4.2.6 Numune alma
4.2.7 Deney numunelerinin tasinmasi ve nakli
4.2.8 Deney sonuçlarinin kalitesinin temini
4.2.9 Sonuçlarin rapor haline getirilmesi
4.2.9.1 Deney Raporlari
Raporlar, deney sonuçlarini ve ilgili diger bilgileri dogru, açik ve süpheye meydan vermeyecek sekilde düzenlenmelidir.
Her deney raporunda; en az asagidaki bilgiler bulunmalidir:
Baslik (mesela “Deney Raporu” gibi),
Deney laboratuvarinin adi ve adresi; deney bu adresten farkli bir yerde yapildigin da bu yerin adi ve adresi,
Laboratuvarin adi ve adresi, deney laboratuvarin adresinden farkli bir yerde yapildiysa yeri,
Deney raporunun özgün bir tanimlanmasi (mesela, seri numarasi gibi) ve sayfalarin deney raporunun bir kismi oldugunun anlasilmasini saglamak için her sayfanin üzerine bir tanimlama isaretinin konulmasi ve deney raporu son kisminin açik bir sekilde tanimlanmasi ve rapor tarihi,
Deneyi talep eden kisi veya kurulusun adi ve adresi,
Deneyi yapilan numunelerin tanimi, durumu ve kesin bir tanimlamasi,
Deney sonuçlarinin geçerliligi ve uygulanmasi ile ilgili olmalari durumunda, deneyi yapilan numunelerin laboratuvara kabul edilme tarihi ve deneyin yapilma tarihleri,
Kullanilan deney metodunun tanimi,
Deney sonuçlarinin geçerliligi ve uygulanmasi ile ilgili olmalari durumunda, Laboratuvar veya diger kuruluslar tarafindan kullanilan numune alma prosedürlerine yapilan atif,
Deney raporunu imzalayan elemanlarin adlari, görevleri ve imzalari veya esdeger tanimlari,
Standart olmayan bir deney metodu veya islemi (prosedürü) kullanilmis ise, sebebi,
Deney raporuna ait teknik sorumlulugu alan kisinin (kisilerin) imzasi ve unvani (unvanlari),
Mümkün oldugunda çizelgeler, grafikler, çizimler ve fotograflarla desteklenen ölçü birimleri ile birlikte muayene ve deney ile sonuçlari tespit edilen kusurlar,
Deney sonuçlarinin, sadece deney yapilan numunelere ait olduguna dair beyan,
Deney raporunun tamami disinda laboratuvarin yazili onayi alinmadan